понедельник, 22 июля 2019 г.

Коми книга нимӧдӧм

     Таво меным бара на мойвиис пырӧдчыны Удораӧн котыртӧм "Коми книга" гажӧ. Коми гижӧда кыв Вашка да Мозын ю бокын олысьяс кыпыда нимӧдӧдӧны комын коймӧд во нин. Медшӧрыс та дырйи - Небӧг да Кыв. Коми кыв. 
     Удора менӧ быд волiгӧ нимкодьмӧдӧ. Мӧвпыштi да, олӧмӧс подулалӧлы куим медшӧр район: Кӧрткерӧс (мам чужанiн), Луздор (бать чужанiн) да Удора (аслас сибыдлуннас, шаньлуннас да бура вочаалӧмнас). Гажсӧ кывкӧрталiгас лои шуӧма, мый ставӧн, код мунiс ас кадӧ Коми книга пыр, век кежлӧ колис "удорачи". Сiдз и эм, чайта.
     Мыйӧн тавося гажыс менӧ шензьӧдiс? Асывсянь Веньдінын коми кывйӧ бузгысьӧмсянь рытын челядьӧн коми кывъя петкӧдчӧмӧдз. Збыль, Веньдінын струба дорын сёрни артмис сьӧлӧм вӧрзьӧдана. Библиотекаын уджалысьяс бура дасьтысьӧмаӧсь. Збыль быттьӧ струба васӧ юыштiгӧн пыр-пыр сӧстӧммин. Унджыкӧн гижысь да гӧсьтъяс пиысь висьтасисны комиӧн. И тӧданныд, мый казявсис? Вӧлiны, дерт, йӧз, код комисӧ эз гӧгӧрво, но комилуныс сэтшӧма нин пырӧма вираныс удорачилӧн, мый быдӧн  ставсӧ сюся кывзiс, нюмъялiс да пырӧдчис гажас. Сiдзкӧ, комиӧн нин асьнысӧ кылӧны. Та дырйи зэв забеднӧ лыддьыны юӧр, мый коми районъясын олысьяс, тшӧтш и Удорасаяс, ӧвсьӧны коми кывсӧ велӧдӧмысь. Тайӧ юрам некыдз оз йитчы, кор мӧвпала гаж дырйи шоныд аддзысьӧмъяс йылысь да ӧткодяла сыкӧд, мый кывсьӧ школаясын олӧм йылысь. Кыкнан боксянь мунӧ коми кывсӧ пӧдтӧмыс: власьт боксянь да йӧз боксянь (кор коми кывсӧ увтыртӧны школа администрация да бать-мам). Такӧд колӧ водзсасьны. Оз позь ньылыштны да водзӧ мунны, кыдз векджык ми и вӧчам. Колӧ гӧгӧрвоӧдны войтыр кыв коланлунсӧ, ӧд кыв бырӧдӧм бырӧдас и войтырсӧ.
      Вендинга бӧрын ми мӧдiм уджавны асшӧр площадкаяс вылӧ. Коми гижысь Елена Афанасьева, журналист Елена Туркина да ме воим Благоевоӧ гижысь челядь дорӧ. Уна во нин Коми книга гажкӧд ӧттшӧтш котыртсьӧ "Лыддьысян гаж" челядьлы литература фестиваль. Та пӧрйӧ медводз нуӧдсьӧ конкурс, кор ныв-зон асьныс гижӧны кывбур-висьт либӧ кутшӧмкӧ ногӧн донъялӧны коми авторъяслысь гижӧдъяссӧ. Ме таво тшӧтш уджалi жюриын. Гижысь ёртъяскӧд ӧтвылысь медводз чолӧмалiм вермысьясӧс, а сэсся нуӧдiм гаж вылӧ локтысьяслы Елена Афанасьевалӧн "Дуда платтьӧа" небӧг серти ворсӧм. Челядькӧд ӧтвылысь "ветлiм нюрӧ" да пӧпуттьӧ веськавлiм дiторъяс вылӧ, мед вочавидзны небӧг серти, гижны висьт юкӧнъяс серти ассьыным пом, вӧчны ас киӧн Дудаӧс да юавны авторлысь мыйкӧ гусятор. Нимкодь, мый Удора, Кӧрткерӧс, Кулӧмдiн да Луздор ӧтув восьлалӧны ӧти туйӧд: челядьлысь мӧвп-сям джудждӧдан туйӧд, гижан сям сӧвмӧдан туйӧд.
      А кор нин веськалi подворье уджӧ, ачымӧс кылi медся ыджыд мортнас. Медводдзаысь буретш меным, Алёна Старцевалы, кыдз гижысьлы, вӧлi дасьтӧма дзонь петкӧдчӧм. Вӧлӧм, быд сикт уличвывса гаж дыръя мыччис кутшӧмкӧ торъя гижысьлысь творчествосӧ. Менам кывбуръяс серти дасьтысьӧмаӧсь Солнечнӧй посёлокса олысьяс. Кыдз сӧмын эз гажӧдны: сьылiсны и йӧктӧдiсны, кывбуръястӧ лыддьӧдiсны, а нӧшта быд лыддьысьлы вичмӧдiсны козин. А мен кутшӧм долыд. Менсьым кывбуръясӧс лыддьӧдӧны да и козьналӧны ас вӧчӧм сикӧтшъяс. Радейтана сьылан на сьылiм, "Ме ю шӧрӧ пета..."-тӧ. Бордъя быттьӧ лолi, быд ногыс аттьӧалi дасьтысьысьястӧ. 
     Ёна воис сьӧлӧм вылӧ Важгортсаяслӧн площадкаыс. Дуда серти сы мындатор лӧсьӧдӧмаӧсь, да сэтшӧма старайтчӧмаӧсь, мый быдсӧ позьӧ босьтны уджӧ. Озыр материалӧн юрам сэтысь вешйи.
      Вит час рытӧ миянӧс виччысис гала-концерт. Шуа веськыда, Удора моз кыпыда некод оз дасьты-нуӧд концерттӧ. Куимысь веськавлi, и куимысь шензи. Кыдзкӧ тан ставыс "грандиознӧ" вӧчӧма-лӧсьӧдӧма. И бара жӧ ставыс йитчӧма гижӧда кывкӧд. Сьыланъяс вежсисны кывбур-висьтӧн, а медъёна сьӧлӧм вылӧ воис челядьлӧн петкӧдчӧм. Коми кывйӧн ворсiг найӧ сэтшӧма воссисны, мый ӧнi жӧ тайӧ петкӧдчӧмнас кӧ ветлыны быд сиктӧ, сэк, чайта, бытьӧн содас кывсӧ велӧдны окотитысьыс.
     Гажсӧ кывкӧрталiс чӧскыд пызан, кӧн быдӧн шуис ассьыс кыв Коми книга котыртӧм серти. Кызвыныс, дерт, ошкисны. Збыль ӧд ставлӧн сьӧлӧм мыськовтiс. Бытьӧн лои гаралӧма и гижан удж вылын тшупӧдын нуӧдӧм йылысь. Удора талун лоӧ подувнас гижан удж мыччӧдӧмлы, та вӧсна оз позь ляпкавны да петкӧдны йӧз водзӧ улын тшупӧда гижӧд. Колӧ асьтӧ быдтыны, гижан сямтӧ быд пӧрйӧ сӧвмӧдны. И сэк оз кус йӧзлӧн лыддьысьны окоталуныс да коми небӧгсӧ быд пӧрйӧ нимӧдӧмыс.

четверг, 20 июня 2019 г.

Видлі гижны сьыланкыв


***
Мый тэнӧ радейта, ог висьтав веськыда,
И, гашкӧ, чайтан тэ, мый ола веськодя,
Но мыйла кывъясыс, кор сьӧлӧм ыпъялӧ,
Ӧд ставнас енкӧлаыс меным тэ.
И надейтча, мый тэныд – сійӧ ме.
И надейтча, мый тэныд – сійӧ ме.

Ныв-зонъяс чукӧртчам ми векджык унаӧн,
Но ӧтув сёрнитіг тэ меным вунлан мӧй?
Ме тэнӧ ӧтнадтӧ син бӧжӧн кыйӧда
И весиг нюмъяла ме сӧмын тэн.
И надейтча, мый тэ – тшӧтш сӧмын мен.
И надейтча, мый тэ – тшӧтш сӧмын мен.

Ме аслам сьыланӧн тэн лолӧс восьтышта,
Мед сійӧс кылан да, ас лолад босьтыштан
И сьӧлӧм пессьӧмӧс, и гожся шоныдсӧ,
И вӧр-ва тіпкӧмсӧ, и локтысь лун.
И надейтча, мый сьыланӧй оз вун.
И надейтча, мый сьыланӧй оз вун.

Ме тэнӧ радейта став лолӧн-вывтырӧн
И сэк, кор шондіа, и сэк, кор кымӧра.
Тэ тайӧс казялан, ме чайта, вочасӧн,
И меысь шудаджык оз аддзысь сэк.
И надейтча, мый тадзи лоас век.
И надейтча, мый тэкӧд лоам век!
                                               Алёна Старцева
     Ёртӧй корис гижны муслун йылысь сьыланкыв. Со мый артмис. 

воскресенье, 16 июня 2019 г.

Казьтылӧмъяс

     Морт олӧмысь быд сикас кӧлуй вермӧ бӧр вайӧдлыны сыкӧд йитчӧм кадас. Шуам, паськӧм…
     Талун, важ керка дорысь жытник идралігӧн, ме вочасӧн сунгысьлі и ичӧтдырйӧ, и томулов кадӧ, - ставыс бара воис син водзӧ. Мамлысь юаси, а позяс-ӧ, мися, вывтырнам вуджны важдырас. Сӧмын пӧ казьтылӧмъясын...
     И индіс менсьым пузчужӧмъя кадся ковта, медводдзаӧс. Мамукӧй ачыс кылӧма. Ёна нин бонзьӧма, но видзчысьӧмӧн босьті да идралі, мед позяс на мӧдысь киам кутігмоз ичӧтдырйӧ волыны. 
     А тайӧ пасьсӧ Василей чожӧй медводдза удждон вылас ньӧбӧма. Ыджыд гӧрд кӧрт машина, кодӧн рулитны да мунны позьӧ, да тайӧ гӧрд пасьыс дона козинӧн лоины кагуклы дона мортсянь. Машинанас сэсся ставӧн, челядь, сьӧрсьӧн-бӧрсьӧн ижъялім, жугавтӧдзыс, а пальтоыс мича на, и век на дона.
     Висьтасигас мам унаысь казьтыштіс сьӧкыда олӧмсӧ, кор лоис ёна ас киӧн паськӧмтӧ кыны-вурны. Но меным пӧ век вӧлі телепит, некор эз повзьӧд уджыд. Чужан лун вылӧ пӧ корасны рӧдвужыд да, рытывбыд да войбыд пӧ пукала, мед асъядорӧдз дасьтыны козин. Тайӧ платтьӧсӧ мен кыӧма, кор дышӧдӧма видзӧдны, мый лавкаысь ньӧбӧм юбкаӧй пыр усьӧ коскысь. Абу падмӧма - выліас ковта манераа содтӧма и зэв мича платтьӧ артмӧма. Школаӧ мунтӧдз пӧ збоитін.
      А челядьлӧн кӧ мыйкӧ новлігас киссьыны мӧдас, пыр жӧ дӧмлӧмаӧсь. Зэв уна дӧмаса гач сюрис да ёна и гигзим сы вылын. Ӧні татшӧмтӧ он нин пасьтӧд челядьыдлы.
     Бура уна збоитан паськӧм на сюрис, школа кадся. Йӧктыны клубӧ мыйӧн вӧлі котрала. Ёна и бӧрйыся - тайӧ оз лӧсяв, тайӧн рӧмпӧштанын ог кажитчы аслым… Верӧсӧй буретш миян дорӧ матыстчис, кор лӧз пась вӧлі идралам. Тайӧ пася пӧ вӧлін, кор ме тэнӧ кыйи)) Да, сідз и вӧлі. Ноябрӧ, чужан лунӧ, нывъёртъяскӧд мунім сиктса клубӧ, да содсӧ на кайигас кутшӧмкӧ зон меным шуӧ, мый медводдза ньӧжмыд йӧктӧмыс лоас миян ӧтувъя. Эз тай и соссьы. Корис, шамыртіс, а сэсся эз нин лэдзлы дінсьыс)) А пасьыд пӧ мен некор эз кажитчыв, шуӧ)) Но лоис радейтны, нылыс кӧ муса.

четверг, 23 мая 2019 г.

Лыддьысянінсянь юӧр

     Ме уна во нин уджала челядь небӧгаинын. Верма стӧча шуны, мый ода-кора тӧлысь век вӧлі «пӧсь» кадӧн краеведение юкӧнлы. Велӧдчан во помын челядь да бать-мам джаджъяс вылӧ бӧр вайӧны коми кыв кузя велӧдчан небӧгъяс да кывкудъяс. Коми кыв велӧдны окотитысьяслы ми век мунам воча, и лэдзам налы видзны кывкудъястӧ дыр кад чӧж, медтыкӧ, сӧмын, дзикӧдз эз вунӧдчыны да корсюрӧ висьтасисны ас йылысь, нюжӧдісны небӧг ваян кадсӧ.
      Мый позьӧ шуны таво серти? Ки вылӧ вӧлі босьтӧма ёна этша коми кыв кузя велӧдчан небӧг да кывкуд мукӧд во серти. Дерт, тайӧ серпасыс артмис сы вӧсна, мый этша карса школаын коли коми кыв велӧдӧмыс. Но мый нимкодьмӧдӧ? Найӧ, коді велӧдӧмаӧсь коми кывсӧ, локтӧны юалӧмъясӧн, позяс-ӧ пӧ мӧд во бара на дыр кежлӧ босьтлыны небӧгъяссӧ. А ӧти мам талун висьтасьӧ, ми пӧ ӧтнаным классын бӧрйим да велӧдім коми кыв, и мӧд во пӧ бара на бытьӧн кутам велӧдны. Ачыс роч, кагаыс роч, но кольӧм во заявление гижигӧн ньӧти абу майшасьӧма, мый индыны велӧднысӧ. Ӧні пӧ кагуклысь юася, кыдзи вуджӧдсьӧ сэтшӧм либӧ татшӧм кыв, и окотапырысь висьталас пӧ. 
      Бур, мый эм сэтшӧм велӧдчанінъяс, кӧн бать-мамлы сетісны позянлун бӧрйыны коми кыв велӧдӧм, а челядьлы сетісны позянлун велӧдны коми кывсӧ, эз мунны кызвынӧн бӧръян туйӧд.
      Краеведение юкӧнӧ котралысь челядь серти шуа, мый ставӧн век азыма пырӧдчӧны коми кывлы сиӧм быд сикас уджӧ. Буракӧ, сы вӧсна, мый тайӧ визьсӧ ми нуӧдам ворсӧм пыр. И унаӧн норасьӧмӧнмоз шуасны, а ме пӧ таво школаын коми кывтӧ ог велӧд, бать-мам пӧ эз бӧрйыны да. Татшӧм кывъяс бӧрын, ӧти-кӧ, шог, мый бать-мам тшӧкыда асьныс кусӧдӧны ныв-пилысь коми кыв дорас муслунсӧ, оз юавны медводз, а мый жӧ кӧсйӧ кагукыс, а мӧд-кӧ, сьӧлӧмӧй сьылӧ сыысь, мый кӧть тадз, быдӧн ас местаын, ас вынъяс пуктӧмӧн, кыдзкӧ вермам матыстны быдмысь войтырӧдз да версьӧ йӧзӧдз коми кыв дорӧ да Коми му дорӧ пыдди пуктӧмсӧ. Дона войтыр, ставыс миян киын!

пятница, 10 мая 2019 г.

Миянӧс ӧтувтіс сьылан

     Кӧнкӧ тӧлысь сайын, ӧти мича рытӧ, сёрни костын чужис мӧвп – йӧзаинын сьывны комиӧн. Нуӧдны рочмӧм кар шӧрын сідз шусяна коми флешмоб. Сёрнитысьяслы, ачым сы лунас вӧлі жӧ, тайӧ зэв ёна воис сьӧлӧм вылӧ, и со, вежон костӧн нуӧдім нин медводдза репетиция.
     Мый шуим сьывны? Ыджыд Вермӧм лункӧд йитчӧм комиӧдӧм «Катюша» сьылан. Кад серти индім буретш май 9-ӧд лунсӧ, мед унджыкӧн кыласны мыла сьыланкыв, да и налы, кодлы окота сьывны, мед эз усь та лунӧ уджавны.
     Дерт, унджыкӧн чукӧрмим сьывлытӧм йӧз, да и абу ставӧнлӧн выя борда кодь гӧлӧс, та вӧсна, мед оз артмы сӧмын ымзӧм да разі-пельӧ ливкйӧм, корим гӧлӧсъяснымӧс песлӧдлыны «Войвывса дзоридьяс» сьылан котырӧн веськӧдлысь Надежда Молодцоваӧс. 
     Аттьӧ, мый Надежда Юрьевна век радпырысь волывліс «коми колипъяс» дорӧ, медводз быд сикас упражнение вӧчӧдас: увтам, ымзам, чужӧм нюкрӧдлам да с.в., а сэсся сӧмын сьывны босьтчам. И оз на ӧтиысь сувтӧд сьылӧмнымӧс, мед мича шы артмас. Кодсюрӧӧс Надежда торъя радейтіс да кызь минутӧдз сьылан горсӧ лӧсьӧдіс, и зэв на и бура миян артистъясным кутчысисны, эз некод тышкась ли броткы)), кӧть и мыдзмӧн лоліс. Ме тайӧ здукъясӧ век вӧлі йӧжгыльтча, дзебсьышта, мед менӧ оз кутны йӧз водзас песны. Мый-мый, а тайӧ полӧмыс меын пыдын пукалӧ, ог на вермы кыскынысӧ. Ас серти кӧ шуны, ме эськӧ йӧз водзӧ ас вӧляӧн ӧтнамӧн некор эг пет, а уджӧй такӧд топыда йитчӧма да, бытьӧн сэсся. Збыль вылас, ыджыд мероприятие водзын ме мурса садьӧс ог вошты, сы выйӧдз пытшкам шатлӧдлӧ…
     Но кодкӧдкӧ ӧтув ме век рад петкӧдчыны, а ёртъяскӧд весиг окота! Тӧлысьнад ми збыль лоим бур ёртъясӧн. Кӧть и ёна торъялам ӧта-мӧдысь: сям, ӧбича, этш, арлыд, велӧдчӧм, удж серти, политика вылӧ видзӧдласъяс серти да весиг эскӧм серти, век жӧ медыджыд ӧткодьлуныс, мый и ӧтувтіс ставнымӧс – тайӧ чужан кыв радейтӧм, пыдди пуктӧм да сы дор сулалӧм.
     Репетицияяс вылӧ, дерт, эз вермы быдӧн быд раз волыны, кодкӧ шӧр сьылысьяс дорӧ локтіс бӧрынджык, кодкӧ сьылан лунас буретш матыстчис, и со, коми кывъя сьылан флешмоб артмис! Май 9-ӧд лунӧ куим часӧ «Парма» вузасянін водзса эрдтор вылын, а сэсся и кар улич кузя да Вежа Стефан изэрд вылын юргис коми кывъя «Катюша». 
     Ловным сьыліс!
     Ог тӧд, кыдз видзӧдысьяслы, но миянлы, сьылысьяслы, тайӧ лои вывті нимкодьторйӧн. Ми нин дасьӧсь петны республика чужан лунӧ сьылыштны.
     Ми прӧста сьылім.
     Чужан кывйӧн.
     Коми сьылан.
     И нимкодясим олӧмӧн.
     И вӧлім шудаӧсь.
     Ми и збыль тайӧ волысян кадас лоим шудаӧсьджык сыысь, мый вермим комиӧн пӧттӧдз варовитны да сьывны, сералыштны ӧта-мӧд вылын да радлыны вермӧмъяслы.
     Ыджыд аттьӧ ставӧнлы, код пырӧдчис тайӧ флешмобас. Аттьӧ ёртъяслы, кодъяс лоины менам оломын. Аттьӧ выль лунлы.
     Ставлы сиа тувсов ловшы, вынъяс, шуд.
     Миянӧс матыстіс сьылан.
     Миянӧс ӧтувтіс сьылан.
     Миянӧс бурдӧдіс сьылан.
     Миянӧс бурмӧдіс сьылан.

четверг, 18 апреля 2019 г.

Мишуклы 4 ар

     Мишуклы тыри 4 ар, и окота лои пасйыштны нюм петана висьталӧмъяссӧ да лоӧмторъяссӧ, торъя блокнотӧ чукӧртӧмаяссӧ. Унатор, чайта, пыр-пыр мунӧ, но мыйсюрӧ гижыштны удитӧдча.

***
Мишук батьыскӧд сёрнитӧны водӧм водзвылын:
- Кодлы аски водз сувтны, мед детсадйӧ мунны?
- Меным.
- Сідзкӧ, кодлы колӧ нин водны?
- Максимлы да Анялы.

***
Мишук мамыскӧд да чой-вокыскӧд мунӧны автобусӧн. Кылӧ гораа шуӧм: "Карл Маркс улича сувтланін". Мишук автобус тырӧн горӧдӧ:
- Макс, пет, тэнад сувтланіныд воис!

***
Мишук джодж тыр чача разӧдӧма. Мам корӧ:
- Мишук, колӧ чачатӧ уберитны.
- Меным некыдз. Найӧ унаӧнӧсь, а ме ӧтнам.

***
Мунам котырӧн гӧститны. 
- А кытчӧ ми мунам?
- Пӧч-пӧль дінӧ пывсьыны.
- Ура! Ме радейта пӧчӧс. Сылӧн век зэв уна сикас рок.

***
Мишук мамлысь юасьӧ:
- Мам, а тэ ичӧтнад висьталін "ня-ня-ня"? Ме тшӧтш.

***
Мишук - шань сьӧлӧма зон. Ӧтчыд унзільпырысь чеччӧ, висьтасьӧ:
- Аня горзіс: "Отсалӧй". А сэсся ӧдйӧ котӧртӧ чойыслӧн крӧвать дорӧ да горӧдӧ узьысь нывлы пель водзас:
- Аня, эн пов! Ме тэныд отсала!

***
Град вылын ноксям. Мишук ки тыр нидзув чукӧртіс, нимкодясьӧ, видзӧдалӧ гӧгӧрбок. Дінас лэбач пуксис. Мишук сылань син пӧвнас кыйкнитліс да водзӧ аслас нидзувъясӧн ноксьыны пондіс. Чери кыйысь, буди, быдмӧ.

***
Мамуклы тшӧкыда бур кывъяс Мишуксянь вичмӧны:
- Мам, а тэ меысь мичаджык вӧлӧмыд...
Сырник сёйигӧн зэв серьёзнӧя висьталӧ:
- Сырник - тайӧ сэтшӧм чӧскыдтор...

     Чужан лунӧн, пиукӧй. Быдмы шаньӧн, тӧлкаӧн, дзоньвидаӧн. Радейтам! 

вторник, 19 марта 2019 г.

Лямпиада-2019

     Лямпиада вылӧ старайтча веськавны быд пӧрйӧ. Со и таво мойвиис воӧдчыны чужанінӧ, Ыджыдвиддзӧ, буретш лызьӧн котралан гаж вылӧ. Пасйышта, кыдзи коли Лямпиада луныс буретш меным. Фотояс пуктала и, мед аддзана вӧлі.
     Пемыднас воим да, пырысь-пыр котӧртлі спортшкола йӧрӧ, лов вылын нимкодь, аскиа лунсӧ виччыся да. Андрей машинасӧ бура сувтӧдіс, вӧрзьыны рытӧдзыс оз позь, вывті уна кӧрт вӧв локтас, вешъян кӧ, оз и вичмы сэсся местаыд.
     Асывсяньыс пукси вурны лазъяс. Мамлӧн челядьыс быд во лямпанад котӧртӧны да, век выльмӧдам лазъяссӧ. Ӧні мамӧй эз удит пуксьыны вурсьыны, нокыс юр выв тыр да, меным индіс. Шӧралӧма нин вӧлі дӧрасӧ, сӧмын швиркйы, но дыркодь жӧ лои пукавны. Но нинӧм, аслым тай кажитчис уджӧй а))
     Мамӧй ань котырнас век колльӧдӧны мужичӧйясӧс лямпаӧн котӧртӧм водзын, бур туй сиӧны. Со и таво окотиті буретш на вылӧ веськӧдчыны. Лямапаӧн котӧртӧмыс, чайта, медся мичаторйыс тайӧ гаж дырсяыс. Петім гуляйтчыны куимӧн: ме, Андрей да Мишук. Гырысь челядьлӧн таво волӧмыс эз артмы, класснас буретш мунісны походӧ да мый да. Мый чуймӧдіс? Таво, кор лямпаӧн котралӧмысь позьӧ босьтны разряд, нуӧдсис ставыс стрӧгджыка. Инвентарь серти торкалӧмъясысь котӧртысьяслы тшӧктісны бӧрыньтчыны мӧд визьӧ. Но нинӧм, чайта, тадз и коліс, мед сэсся тӧдісны ставӧн да мӧд во торкавтӧг петісны.
     Котралӧм костас сцена вывсянь юргис мича сьылан, уна коми сьыланкыв сьӧлӧмӧс мыськовтӧдіс, йӧктышталі быдсӧн, а кор кылі "Милая Алёнушка" юргӧм, нӧшта и вашъявны куті. Вӧлӧм, дядя Георгий сьылӧ, меным, буди а))
     Ичӧт да ыджыд спортсменъясӧс кыйӧдіг, пыравлі и муса школаӧ. Менӧ сэтчӧ век кыскӧ видзӧдлыны школа помалысьяс фото вылӧ. Ми ӧд сэн унаӧн: чоя-вок, мамӧ классыскӧд, ёртъяс. 
     Чӧс туй вылӧ кежавлі, юква паньышті. Таво кельыдджыка видзӧдчыссис чӧс туйыс. Озырджык овлывлӧ. Да и чум таво эз вӧв. А быттьӧ окота зрелищностьсӧ содтыны, а не мӧдарӧ, мед оз сӧмын спорт гаж ло, но и этнография да культура юкӧн серти паськалыштіс, мичмыштіс.
     Удораын "Кытшъяс" дырйи буретш мӧд туйсӧ тальӧны: оз спортыс, а гажыс вывтыртӧ. И могыс котыртысьяслӧн, мед гажӧдчасны буретш удорачи. Сэн вылын тшупӧд вылын мунӧ литература боксянь удж - лыддьысьысьясӧс быдтӧм "Кытшъяс" дырйи тшӧтш бытьӧн. Ме сулалі Удораысь воӧм йӧзкӧд, найӧ "висисны" ас спортсмен понда да ас кежысь сёрнитісны, мӧд во пӧ тшӧтш котӧртам))
     Коркӧ кад меным вичмис чукӧртны котӧртысьяслысь нумеръяс. Тайӧ мен буретш эз и тырмы! Веськалі гырысь арлыда мужичӧйяс дорӧ. Найӧ воӧны да, ӧта-мӧдӧс ошкӧны, "дедушкаясӧн" нимтӧны, нюмъялӧны, пельпомас вартыштӧны, кутлӧны. Зэв ёна тайӧ воис сьӧлӧм вылӧ. Тані медся кыпыд вӧлі. Ачым быттьӧ котӧрті, сэтшӧм долыд аддзыны мудзӧм, но вашъялысь войтырӧс.
     Та бӧрын вичмӧдісны медальяс да козинъяс медбура котӧртысьяслы. А ме котӧрті гортӧ, мед мӧд во бара на воны гаж вылӧ.